Wie: ARK Rewilding Nederland
Toegekend bedrag: €140.000,00
Start uitvoering: 2023
Om wateroverlast benedenstrooms te verminderen, is het essentieel om stroomopwaarts water langer vast te houden. Dit project levert hier een belangrijke bijdrage aan. ARK Rewilding Nederland heeft in de gemeenten Vaals en Slenaken maatregelen genomen om de toestroom van regen- en bronwater te vertragen. Door het herstel van de natuurlijke sponswerking van hellingsgraslanden in het Geuldal kan water beter infiltreren in de bodem, tijdelijk worden vastgehouden en geleidelijk weer worden afgegeven. Zo wordt piekafvoer verminderd en neemt de kans op overstromingen stroomafwaarts af.
In Meelenbroek, aan de voet van het Vijlenerbos, is de natuurlijke sponswerking van het landschap hersteld door het bronbeekje de Vaalsbroekmolenbeek opnieuw in te richten. De voorheen verdiept en rechtgetrokken waterloop ''Vaalsbroekmolenbeek'' is omgevormd tot een ondiep, meanderend beekje op maaiveldniveau. Daarnaast zijn drainages in het grasland verwijderd of onklaar gemaakt. Dit vermindert piekafvoer naar de Selzerbeek en het Geuldal en kan zo bebouwing stroomafwaarts tegen wateroverlast beschermen. Tegelijkertijd zorgen begrazing door Schotse Hooglanders en de aanplant van inheemse struweelhagen voor meer biodiversiteit, een gevarieerd landschap en extra waterbuffering, waardoor waterherstel, natuurontwikkeling en klimaatbestendigheid hand in hand gaan.
In het Gulpdal bij Slenaken is langs de zijbeek de ''Hondsbohn'' ook nieuw sponslandschap gerealiseerd. De diep ingesneden waterloop is omgevormd tot een ondiep, breder en meanderend bronbeekje op maaiveldniveau, met ruimte voor moerasvegetatie op de oevers. Hierdoor wordt regen- en bronwater niet langer versneld afgevoerd naar de Gulp, maar juist vastgehouden, vertraagd en beter geïnfiltreerd in de bodem. Dit vermindert piekafvoer en overstromingsrisico’s in het dal en helpt tegelijkertijd om in droge periodes meer bodemvocht beschikbaar te houden. Begrazing door Galloway-runderen en de aanplant van struiken en bomen versterken de natuurlijke variatie en vergroten de waterbergende capaciteit van het hellinggrasland.
Dankzij deze maatregelen en het extensief beheer wordt regen- en bronwater niet langer versneld afgevoerd naar de Gulp en de Geul, maar juist vastgehouden en vertraagd. Hierdoor krijgt het water meer tijd om in de bodem te infiltreren en kan het landschap opnieuw functioneren als een natuurlijke spons. Dat verkleint de kans op wateroverlast bij hevige regenval én helpt om in droge perioden voldoende bodemvocht vast te houden. Voor de uitvoering van het project is een bijdrage van € 140.000 toegekend vanuit het fonds.