De afgelopen zomer was weer heel droog. Wekenlang geen regenval en dus een sterk verdroogde toplaag van de agrarische bodems waardoor de groei sterk afnam. Opvallend is dan dat bij randen van akkers in de luwte van bosranden en struweelhagen nog wel een redelijke groei van gras of gewassen zichtbaar was. De omstandigheden op deze kleine, microschaal qua wind, temperatuur, verdamping en vocht zijn dus gunstiger. Het microklimaat door de opgaande beplanting zorgde voor zowel concurrentie waardoor er sterke aandrang is te groeien als meer vocht in de bodem en een hogere luchtvochtigheid voor grote delen van de dag.
Ervaringen in andere – en vaak warmere – delen van Europa laat ook zien dat bomen en struiken door de beschutting, windbreking en schaduw die ze leveren zorgen voor een groeizaam microklimaat. Dit vermindert de risico’s van zeer droge en natte perioden, waardoor over de hele akker genomen een beter resultaat kan worden gehaald. Je zou zeggen één en al voordelen.
Voordelen die ook buiten de akker effect hebben. De aanwezige bomen en grote struiken vangen het water beter op, geven het door aan de bodem die in de loop van de tijd steeds meer water kan vasthouden als een spons. Ook de diversiteit in soorten neemt toe en er is meer ruimte voor dieren die plaagsoorten kunnen tegengaan. Het landschap wordt aantrekkelijker en groenstroken, met bomen horizontaal op de helling, kunnen ook het afstromen van de toplaag sterk voorkomen.
Vaak kunnen er op het agrarisch bedrijf bomen gebruikt worden die in zichzelf ook productief zijn; bijvoorbeeld in het opslaan van stikstof in de bodem of het leveren van producten als noten of fruit of als aanvulling op het rantsoen van vee. Dit concept heet agroforestry. Natuurlijk moet er dan ruimte zijn voor deze bomen en grote struiken en moet er nagedacht worden over kosten en baten. Een goed plan is nodig. waardoor de voordelen van bomen ook gaan werken voor het agrarisch bedrijf.
Natuurkracht omarmt de toepassing van bomen in het landelijk gebied, van bos, bomenrijen tot solitaire boom op een mooie plek. Het zijn oplossingen gericht op verbetering van natuur, landschap én landbouw.
Op 10 november 2026 organiseert het project Afaktive een kennismiddag op een boerenbedrijf in Zuid-Limburg; waarin agroforestry i.c.m. water vasthouden centraal staat. De middag is voor Nederlandse en Vlaamse landbouwers en voor andere geïnteresseerden. AFaktiv is een EU project waarin Nederland, Duitsland en België samenwerken rond het thema bomen en water. Er volgen meerdere bijeenkomsten voor boeren rond dit thema.
Meer informatie over de kennismiddag hier (link uitnodiging) of meteen aanmelden kan via deze link: https://forms.gle/9mrSsRJuMBpYGz6o8.
Meer informatie over het project AFaktive hier.
Voor vragen; neem contact op met petra@schmitz-agroforestry.nl
